Begraafplaats Zutphen

De Algemene begraafplaats aan de Warnsveldseweg 105 te Zutphen werd in 1829 aangelegd naar een ontwerp van de Haarlemse landschapsarchitect J.D. Zocher jr.

Op het voormalige kloosterterrein Galileeën ontwierp Zocher in opdracht van het gemeentebestuur van Zutphen in de Engelse landschapsstijl een ruime begraafplaats, omgeven door een gracht. De grond die vrijkwam bij het uitgraven van de gracht, werd gebruikt om het terrein van de begraafplaats op te hogen. De ophoging was noodzakelijk om te voorkomen dat de begraafplaats bij overstroming van de IJssel en de Berkel onder water zou lopen. De ophoging had als bijkomend voordeel dat het terrein licht glooiend gemaakt kon worden, wat het uiterlijk van een landschappelijk park ten goede kwam. Het oostelijke deel van de begraafplaats werd bestemd voor rooms-katholieken, het was door een gracht afgescheiden van de rest en bereikbaar via een dam. In 1902 werd dit katholieke deel verzelfstandigd tot katholieke begraafplaats. In 1933 en 1941 werd de algemene begraafplaats in westelijke richting uitgebreid. De dam als verbinding tussen de algemene en de katholieke begraafplaats kwam na verloop van tijd te vervallen, maar in 2009 werd de verbinding tussen beide begraafplaatsen hersteld door de aanleg van een brug. Dit bruggetje kreeg van de gemeente de grootse naam Galileeënbrug toebedeeld, naar de naam van het voormalige kloosterterrein.
Het terrein telt talrijke fraaie bomen die deels uit de ontwerpfase stammen: hollandse linden, beuken, paardenkastanjes, taxussen, eiken en atlasceders.

Zocher zelf of de Zutphense stadsarchitect W. Post ontwierp tevens een houten poortgebouw in neoclassicistische stijl met dorische pilasters. In het rechterdeel van het poortgebouw is een kleine aula ondergebracht. Links van de ingang staat op de gevel: Algemene begraafplaats MDCCCXXIX, rechts: Hij zal ingaan / in vrede / Zij zullen rusten / op hunne slaapsteden / een iegelijk / die in zijne / oprechtheid / gewandeld heeft.
Het poortgebouw werd uit hout opgetrokken, omdat er volgens de Kringenwet van 1814 een vrij schootsveld moest bestaan voor het geschut vanuit Zutphen. In geval van oorlog kon een houten gebouw snel neergehaald worden.
In 1902 kreeg het katholieke deel een eigen bakstenen poortgebouw als toegang. Dit gebouw werd in 2008 en 2009 gerestaureerd en tot woning verbouwd.
(Bron Wikipedia)

Woord van de fotograaf
Op een frisse winterdag, omlijst met waterig winterzonnetje, besloten we deze begraafplaats te bezoeken. Op begraafplaatsen boven de rivieren, met relatief minder katholieke graven, vind ik het soms lastiger inspiratie te vinden om te fotograferen. Zondermeer is het bijzonder om de tand des tijds vast te leggen maar na een tijdje ziet elk groen overwoekerd graf er een beetje hetzelfde uit. Ook moet ik (nu achteraf) eerlijk toegeven dat de kwaliteit van mijn foto’s ook nog niet geweldig was, en dat toont in deze impressie. Toch koester ik wel goede herinneringen aan deze begraafplaats, de sfeer was meer dan sereen. De eeuwenoude stenen, de natuur die zijn grip op dit alles eiste en toch was zichtbaar dat er nog wel enig onderhoud gepleegd werd. Zoals altijd fotografeer ik weinig ‘jonge’ graven, het verdriet dat om deze graven hangt is sterk en het voelt teveel als inbreuk op dit verdriet van de nabestaanden. Bij de oudere graven is het of dit verdriet overgegaan is in een vorm van berusting, sommige graven zijn zichtbaar lange tijd niet meer bezocht, terwijl andere keren ik verbaasd kan zijn over een verse bos bloemen op een graf van meer dan 80 jaar oud.

Geef een reactie