Tongerseweg Maastricht

De Algemene Begraafplaats Tongerseweg is een historische begraafplaats in Maastricht. Het poortgebouw aan de Tongerseweg, de ommuring en enkele andere poorten, de kerkhofkapel, alsmede een achttal grafmonumenten hebben de status van rijksmonument.

De geschiedenis van de begraafplaats gaat terug tot de Franse tijd (1795-1814), toen het verbod om in kerken te begraven werd ingevoerd. In 1805 besloot de Franse prefect tot oprichting van een nieuwe algemene begraafplaats, bedoeld voor alle gezindten, rooms-katholieken, protestanten en joden. In 1809 kocht de gemeente Maastricht een terrein van 1 hectare langs de nieuwe steenweg naar Tongeren met de bedoeling er een begraafplaats aan te leggen. In december 1811 had architect Jean François Soiron het plan van aanleg gereed; slechts een halve hectare werd daadwerkelijk ingericht. Het Joodse gedeelte is gesitueerd aan de oostzijde, heeft een eigen ommuring en toegangspoort.

In de loop van de geschiedenis werd het ontwerp van Soiron steeds verder uitgebreid: in 1850 naar een ontwerp van stadsarchitect Van den Bergh, in 1910 naar ontwerp van de Leuvense landschapsarchitect Liévin Rosseels en in 1956 volgde een uitbreiding naar ontwerp van Frans Dingemans. Bij deze laatste uitbreiding verviel de oude trichterbaan. Piet Satijn ontwierp in 1961 een nieuwe hoofdingang met portiersloge aan de Javastraat.

Sinds 1920 is er een afdeling voor niet-religieuzen en andersdenkenden. Zelfs was er ooit een aparte afdeling gereserveerd voor ongedoopte kinderen en zelfmoordenaars. In 1970 werd de mogelijkheid geïntroduceerd een as-urn bij te zetten in een urnenveld. Vanaf 1983 kunnen ook islamieten hier begraven worden.

De Algemene Begraafplaats Tongerseweg is de grootste begraafplaats in Maastricht. Op de begraafplaats zijn veel bekende Maastrichtenaren begraven, waaronder verschillende burgemeesters van Maastricht, enkele hoge militairen en industriëlen, Victor de Stuers, de grondlegger van de monumentenzorg in Nederland, de schilders Henri Goovaerts en Edmond Bellefroid, de volksschrijver Alfons Olterdissen en diverse leden van de familie Regout. De oudere delen met de kapel en een aantal grafmonumenten vormen een fraai 19e-eeuws ensemble.

Het neoclassicistische poortgebouw aan de Tongerseweg dateert uit het begin van de 19e eeuw en heeft in het midden van de voorgevel een hardstenen poortomlijsting met een gebeeldhouwde sluitsteen. De neogotische kapel met grafkelder is een ontwerp van architect Johannes Kayser uit 1885-90. De kapel heeft een octagone plattegrond met aan de westzijde een ingangsportiek. Het interieur is rijk-gedecoreerd. Onder de kapel bevindt zich een grafkelder, waarvan de toegang zich aan de zijkant van de kapel bevindt.

Op de begraafplaats bevinden zich 8 grafmonumenten die zijn geregistreerd als rijksmonument. Bijzonder zijn met name het grafmonument van Jean Lambert Antoine de Behr uit 1813, de grafmonumenten van de familie Gericke van Herwijnen-de Salis uit ca. 1845-75, de grafmonumenten van de familie Macpherson-van Meeuwen uit 1846, 1848 en 1889, en het grafmonument van de familie De Stuers, in de vorm van een obelisk, uit 1861. Van de 20e-eeuwse grafmonumenten kunnen genoemd worden het grafmonument van Frederik Becks uit 1931 en het grafmonument van Hubert Beckers uit 1932. In 1984 werd het Heilig Hartbeeld van het Keizer Karelplein hiernaartoe verplaatst.
(Bron: Wikipedia)

Woord van de Fotograaf
Het was een regenachtige en niet erg uitdagende dag dat ik deze begraafplaats bezocht. Dit gaf sommige delen van de begraafplaats een donkere, sombere en soms ook lastig te fotograferen uitstraling. Ik was direct onder de indruk van de indrukwekkende geschiedenis, vaak bezoek ik een begraafplaats zonder mij eerst in te lezen. Ik houd ervan om me te laten verrassen, om me te laten leiden door het moment en wellicht dat ik daardoor enkele belangrijke geschiedkundige graven niet gefotografeerd heb maar wel enkele opmerkelijke graven heb weten te vereeuwigen.

 

Boekenlegger op de permalink.

Geef een reactie