Ter Navolging Tiel

Ter Navolging is een begraafplaats in Tiel, gesticht in 1786 en gelegen aan de Lingedijk. Het is na Ter Navolging in Scheveningen uit 1778, de begraafplaats in Oud-Zuilen uit 1781 en de begraafplaats Nabij de Kapel in ’t Zand in Roermond uit 1785, de oudste niet-joodse begraafplaats in Nederland die buiten de stadsmuren werd aangelegd. Ter Navolging is een rijksmonument. Nadat er sinds 1986 alleen nog bijzettingen in bestaande graven waren toegestaan worden er vanaf 2015 weer nieuwe (urnen)graven uitgegeven en kreeg het zuidelijke deel de bestemming strooiveld.

In 1785 nam de Tielse jurist en belastingontvanger Johannes Diderick van Leeuwen deel aan een uitgeschreven prijsvraag van het Zeeuws genootschap der wetenschappen. Doel van de prijsvraag was het zoeken van een oplossing voor de problemen die men ervaarde bij het begraven binnen de kerk en de stadsgrenzen. De vraagstelling van de prijsvraag luidde: “Dewyl de schadelijkheid der begravenissen, binnen de Steden en Kerken, ten vollen beweezen en vry algemeen erkend is: welke zyn de verschillende redenen, dat die nadeelige gewoonte in deeze Republiek blyft stand grypen; en welke zyn de beste middelen, om dezelve te doen ophouden?”.

In de tweede helft van de 18e eeuw werd het aloude gebruik van begraven in de kerk of in de steden steeds kritischer bekeken. De vieze geuren die dit veroorzaakte binnen het kerkgebouw werden verondersteld de oorzaak te zijn van allerlei heersende ziektes. Van Leeuwen stelde in zijn inzending voor om een begraafplaats geheel buiten te stadsmuren in te richten, een voor die tijd zeer vernieuwend idee. Met zijn betoog verdiende hij de ‘Gouden Eerprys’.

Op 6 september 1785 richtte hij, met het oog op een verdere uitvoering van dit plan, het Begraafgenootschap Ter Navolging op. Het verzoek om een begraafplaats buiten te stad te mogen aanleggen werd op 9 november 1785 aan de magistraat van Tiel gericht. Rond die tijd stelde hij met de kerkmeester H.J van Galen en schepen H. Dijckmeester een conceptverordening en een lijst met voorwaarden en tarieven op. De magistraat reageerde op 29 maart 1786 positief op dit voorstel, waarna het genootschap op 5 mei 1786 aan de Culemborgse Zandweg (de huidige Stationsweg) een terrein aankocht en inrichtte als begraafplaats. Op 30 december 1786 werd Wilhelmina Claszen als eerste op dit nieuwe terrein begraven.

De begraafplaats draagt sinds de opening in 1786 de naam ‘Ter Navolging’. Boven de toegangspoort staat de spreuk: ‘De menschenliefde door ’t gezond verstand verlicht, heeft deez begraafplaats tot een voorbeeld hier gesticht.’

Woord van de Fotograaf
Een begraafplaats waar ik ontelbare keren langs gereden ben in de periode dat ik rijles gaf in de regio Tiel. Nooit had ik kunnen vermoeden dat er zo’n mooie historisch schat verborgen ligt in het centrum van Tiel. Het is inmiddels alweer een flink aantal jaren geleden dat ik hier ben geweest, een goed idee wellicht om de begraafplaats binnenkort nog eens te bezoeken.

Boekenlegger op de permalink.

Geef een reactie